FreeSync ve G-Sync Teknolojileri Karşılaştırması

Oyun sırasında görüntünün ortadan ikiye ayrıldığını (tearing) ya da hareketin tuhaf şekilde takıldığını (stutter) gördünüz mü? Bunun nedeni basit: ekran kartınızın kare üretme hızı ile monitörün yenileme hızı birbirine uymuyor. Adaptif yenileme hızı teknolojileri tam bu sorunu çözmek için var. FreeSync, G-Sync ve genel adıyla variable refresh rate (VRR) aynı problemin farklı çözümleri. Hangisinin size uygun olduğunu birkaç dakikada netleştirebilirsiniz.

Sorun Nereden Çıkıyor?

Sabit yenileme hızlı bir monitör, örneğin 144 Hz, saniyede 144 kez ekranı tazeler. Ekran kartı ise oyunun yoğunluğuna göre bazen 90, bazen 130 kare üretir. İki tempo uyuşmazsa:

• V-Sync kapalıysa: yarım kareler üst üste biner, yatay yırtılma görürsünüz.
• V-Sync açıksa: yırtılma gider ama kart bir sonraki tazelemeyi bekler; gecikme ve takılma artar.

VRR bu ilişkiyi tersine çevirir. Monitör, ekran kartını bekler. Kare hazır olduğu anda ekrana basılır. Yenileme hızı anlık olarak 60, 87, 112 gibi değerlere iner çıkar. Sonuç: yırtılma yok, gereksiz gecikme yok.

FreeSync ve G-Sync Arasındaki Gerçek Fark

İkisi de aynı amaca hizmet eder, farkları uygulama biçiminde.

G-Sync (NVIDIA)

Klasik G-Sync, monitörün içine yerleştirilen özel bir donanım modülüyle çalışır. Modül, yenileme aralığını ve overdrive değerlerini anlık yönetir. Bu yüzden geniş çalışma aralığı ve tutarlı görüntü kalitesi sunar. Bedeli monitör fiyatına yansır.

FreeSync (AMD)

FreeSync, VESA'nın Adaptive-Sync altyapısını kullanır. Ek donanım gerekmez, üretici için maliyeti düşüktür. Bu nedenle çok geniş bir model yelpazesinde bulunur. Kalite ise monitörün panel ve firmware kalitesine bağlı olarak değişir.

G-Sync Compatible

NVIDIA bir noktada FreeSync/Adaptive-Sync monitörleri de desteklemeye başladı. Test edip onayladığı modellere "G-Sync Compatible" etiketi verir. Yani bugün bir FreeSync monitörü NVIDIA kartla da sorunsuz kullanabilirsiniz. Tersi de büyük ölçüde geçerlidir.

Seviyeler ve Etiketler Ne Anlatıyor?

Kutu üzerindeki isimler pazarlama değil, belirli asgari şartlar demek. Kısaca:

• FreeSync: temel VRR desteği.
• FreeSync Premium: en az 120 Hz ve düşük kare hızı telafisi (LFC) şartı.
• FreeSync Premium Pro: Premium şartları üzerine HDR ile birlikte VRR desteği.
• G-Sync Compatible: modülsüz, test edilmiş Adaptive-Sync monitör.
• G-Sync: donanım modüllü model.
• G-Sync Ultimate: modül ile birlikte yüksek HDR performansı hedefleyen üst sınıf.

En kritik detay LFC. Kare hızı VRR aralığının altına düştüğünde monitör kareleri tekrarlar ve senkron korunur. LFC olmayan bir monitörde 40 fps altına indiğinizde yırtılma geri gelir.

Satın alırken tek bir sayıya bakın: VRR çalışma aralığı. 48-144 Hz iyidir, 60-75 Hz neredeyse işe yaramaz.

Nasıl Doğru Kurulur ve Test Edilir?

Teknoloji açık olmadığı sürece hiçbir faydası yok. Birçok kullanıcı monitörünü aylarca kapalı ayarla kullanır. Sıralama şöyle:

1. Kabloyu kontrol edin. DisplayPort en güvenli seçenek. HDMI 2.1 de VRR taşır ama eski HDMI sürümlerinde destek sınırlıdır. Bağlantı türleri arasındaki farkları önceden okumanız işi kolaylaştırır.
2. Ekran menüsünden açın. Monitörün OSD menüsünde "Adaptive-Sync", "FreeSync" veya "VRR" seçeneğini etkinleştirin. Bazı modellerde "Ultimate/Extended" modu daha geniş aralık sunar.
3. Sürücüyü güncelleyin. Güncel ekran kartı sürücüsü olmadan seçenek görünmeyebilir. Sürücü güncelleme adımlarını atlamayın.
4. Sürücü panelinden etkinleştirin. NVIDIA'da "G-Sync ayarla", AMD'de "AMD FreeSync" anahtarını açın. Tam ekran ve pencereli mod seçimini de yapın.
5. Yenileme hızını maksimuma alın. Windows ekran ayarlarında panelin en yüksek Hz değerini seçin. Bu ayar sıkça 60 Hz'de kalır.
6. Kare hızını sınırlayın. Maksimum yenileme hızının 2-3 kare altına bir fps limiti koyun. Böylece VRR aralığından dışarı çıkmazsınız.

Test için hızlı hare